Nikol Dolovi-Ribinjska

Izvor: Расткопедија
Izmena od 14:18, 15. februar 2020.; DVPazdjerski (razgovor | doprinosi) (→‎Значај за Кашубе)

Idi na: navigaciju, pretragu

Grb Kašuba, Izvor slike: Vikipedija KAŠUPSKI BIOGRAFSKI LEKSIKON

Leksykon biograficzny środowiska kaszubskiego • Kashubian biographical lexicon

Pisac članka: Dušan-Vladislav Pažđerski


Zaglavlje

Značaj za Kašube

Kulturološke studije završila na Varšavskom univerzitetu (1999-2004), doktorske na istom (2004-2009), sa odbranjenom temom Jezici i manjinske kulture Evrope. Analiza, delovanje, prognoze (Bretonci u Francuskoj, Lužičani u Nemačkoj, Kašubi u Poljskoj) (Języki i kultury mniejszościowe w Europie. Rozpoznanie, działania, prognozy (Bretończycy we Francji, Łużyczanie w Niemczech, Kaszubi w Polsce), 2010), od 2010. radi Institutu za slavistiku Poljske akademije nauka (od 2017. kao naučni saradnik, od 2018. kao profesor Instituta). Profesorsku disertaciju (Jezička i kulturna praksa mladih aktivista iz manjinskih jezičkih zajednica Evrope - Praktyki językowe i kulturowe młodych aktywistów języków mniejszościowych Europy) je odbranila iz kulturologije (2017).

Dolovi-Ribinjska u čitavom nizu radova obrađuje kašupsku problematiku najčešće paralelno sa problematikom drugih autohtonih evropskih manjina, uglavnom Bretonaca i Lužičana. Njeni radovi obrađuju: pojedine osobine nedavno normalizovanog kašupskog jezika, daju skicu savremene kašupske edukacije, analiziraju iskustvo mladih Kašuba u oblasti edukacije, jezičkog izbora i promocije jezika, predstavljaju situaciju kašupskog jezika na internetu i društvenim medijima, prikazuju odnos mladih kašupskih delatnika prema sopstvenom jeziku, kulturi i kašupskom identitetu, prenos jezika u okviru edukacije, medija, društvenom životu, službenoj upotrebi, kašupskim istitucijama i odnos prema samom jeziku, odnos mladih prema kašupskoj tradiciji i folkloru, situaciju Kašuba posle II svetskog rata, njihov status i uticaj na region u kome žive, rastući prestiž jezika, turizam i društvene organizacije, šikaniranje Kašuba u školama i institucijama NR Poljske, kašupski nacionalni diskurs u naučnim, informacijsko-propagandnim, medijskim izvorima i kod mladih itd.

Najznačajnija dela: članci: Pojmovi negativnog identiteta na primeru izabranih manjinskih kultura (bretonske, lužičke i kašupske) (2008); monografija: Kašubi sa Pomorja (2010); članak: Promena pravca jezičkih promena u Kašupskoj Zemlji (u kontekstu delovanja bretonske i lužičke manjine) (2010); monografija: Manjinski jezici i kulture u Evropi. Bretonci, Lužičani i Kašubi (2011); članci: Kašubi kao jezička manjina. Situacija kašupskog jezika u očima mladih angažovanih Kašuba (2013); Kašubi u kontekstu drugih jezičkih manjina u Evropi (2013); Kašupski nacionalni diskurs (2013); Jezici manjina i društveni mediji. Šansa za opstanak ili odraz stanja korišćenja? - primer lužčkih i kašupskog jezika (2014); Mladi Kašubi i jezik. Dileme jezičke mikropolitike (2014); Šta to znači biti Kašuba? Kulturna pripadnost kao vrednost u očima mladih angažovanih Kašuba (2015); Učenje manjinskih jezika. Metode, delovanje, izazovi. Primeri iz bretonskog, lužičkog i kašupskog jezika (2015); Tradicija, folklor i modernost. Gornjolužička i kašupska kultura u očima njihovih mladih predstavnika (2015); monografija: „Niko to neće za nas uraditi”. Jezička i kulturna praksa mladih aktivista jezičkih manjina Evrope (2017); članci: Mladi Kašubi. Očuvanje identiteta i kašupskog jezika (2018); Narod, etnička manjina ili grupa koja koristi regionalni jezik? Rekonstrukcija i konstrukcija etničkih granica u Kašupskoj Zemlji (2019).

U svoje tri monografije Dolovi-Ribinjska uglavnom obrađuje teme koje, detaljnije, na različite načine realizuje u brojnim navedenim člancima. Značaj ove naučnice je pre svega u tome što propagira savremene kulturološke probleme u svetskoj i poljskoj nauci i širi dosad nedovoljno sistematizano znanje o Kašubima među kulturolozima, sociolozima i politikolozima, u priznatim stručnim časopisima i zbornicima. Interesantna je i njena naučna metodologija, koja se bazira na prikupljanju izjava Kašuba (i predstavnika drugih manjina) i grupisanja tih fragmenata intervuja prema različitim oblastima i zainteresonjima autorke - tematski. U prvoj fazi njenog rada, intervjui su obuhvatali različite delatnike srednje i starije generacije, a u narednoj fazi, autorka prikuplja izjave isključivo mladih angažovanih predstavnika manjinskih zajednica.

Knjiga Kašubi sa Pomorja predstavlja kompaktni stručni vodič, koji daje podatke o istoriji, broju Kašuba, kašupskom jeziku i njegovom korišćenju, kašupskom pokretu, kašupskoj simbolici, tradiciji, književnosti i kulturi. U monografiji Manjinski jezici i kulture u Evropi. Bretonci, Lužičani i Kašubi, u fragmentu posvećenom Kašubima, autorka se bazira na svedočanstvima starijih kašupskih delatnika. Uz pomoć mozaika izjava i svojih zaključaka govori o: istoriji Kašuba, broju Kašuba, odnosu prema kašupskom jeziku, sadašnjoj jezičkoj situaciji, identifikaciji Kašuba, kašupskom pokretu i vašnim kašupskim institucijama, edukaciji, štampi, internetu, izdavaštvu, književnosti i umetničkom stvaralaštvu, religiji, dvojezičnosti i kulturi. U knjizi Jezička i kulturna praksa manjina Evrope, „kašupski” pasaži su raspoređeni između deonica o drugim manjinama i posvećeni su: prenosu jezika sa starijih na mlađe generacije, jezičkoj ideologiji, jeziku sela, odnosu nacionalizma i jezika, promeni statusa i prestiža, manjinskim organizacijama i njihovoj ulozi i delovanju i razvoju kašupskog društva ranije usredsređenog na folklor i modernim vremenima.

Dela

  • N. Dołowy-Rybińska, Kultury państwowe wobec kultur mniejszościowych. Pojęcie negatywnej tożsamości na przykładzie wybranych kultur mniejszościowych (bretońskiej, łużyckiej, kaszubskiej), [y:] Przemilczenia w relacjach międzykulturowych, red. J. Goszczyńska, G. Szwat-Gyłybowa, Warszawa, 2008, str. 407-422.
  • N. Dołowy-Rybińska, Kachoubes de Poméranie, Crozon, 2010.
  • N. Dołowy-Rybińska, Kashubian and modern forms of media – new survival chances for endangered languages, „Journal of Estonian and Finno-Ugric Linguistics”, 1-2/2010, str. 109-124.
  • N. Dołowy-Rybińska, Kaszubi z Pomorza, Gdynia, 2010.
  • N. Dołowy-Rybińska, Odwracanie zmiany językowej na Kaszubach (na tle działań mniejszości bretońskiej i łużyckiej), „Studia Socjologiczne”, 3/2010, str. 47-76.
  • N. Dołowy-Rybińska, Języki i kultury mniejszościowe w Europie. Bretończycy, Łużyczanie, Kaszubi, Warszawa, 2011. - Spis treści: Rozdział III. Kaszubi - mniejszość czy grupa posługująca się językiem regionalnym?, str. 365-504.
  • N. Dołowy-Rybińska, Kaszubi jako mniejszość językowa. Sytuacja języka kaszubskiego w oczach młodych zaangażowanych Kaszubów, [y:] O społecznym znaczeniu tożsamości, miejsca i czasu życia. Szkice socjologiczne i gerontologiczne, red. D. Rancew-Sikora, C. Obracht-Prondzyński, M. Kaczmarczyk, P. Czekanowski, Gdańsk, 2013, str. 75-90.
  • N. Dołowy-Rybińska, Kaszubi na tle innych mniejszości językowych Europy, [y:] Językowy, literacki i kulturowy obraz Pomorza, red. M. Klinkosz, Z. Lica, Gdańsk, 2013, str. 193-203.
  • N. Dołowy-Rybińska, Kaszubski dyskurs narodowościowy, „Sprawy Narodowościowe. Seria Nowa”, 43/2013, str. 107-129.
  • N. Dołowy-Rybińska, Języki mniejszości i media społecznościowe. Szansa na przetrwanie czy odzwierciedlenie stanu użycia? – przykład języków łużyckich i kaszubskiego, [y:] Media mniejszości. Mniejszości w mediach, red. M. Adamik-Szysiak, E. Godlewska, Lublin, 2014, str. 215-230.
  • N. Dołowy-Rybińska, Młodzi Kaszubi i język. Dylematy mikropolityki językowej, „Lud”, 98/2014, str. 253-275.
  • N. Dołowy-Rybińska, Co to znaczy być Kaszubą? Przynależność kulturowa jako wartość w oczach młodych zaangażowanych Kaszubów, [y:] Konstrukcje i destrukcje tożsamości, IV: Wartości w świecie słowiańskim, red. E. Golachowska oraz D. Pazio-Wlazłowska, Warszawa, 2015, str. 503-524.
  • N. Dołowy-Rybińska, H. Popowska-Taborska, Czy współcześnie powstający kaszubski język literacki oraz obecnie tworzony język neobretoński mogą stanowić przedmiot dociekań badaczy językowego obrazu świata?, „Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej”, 50/2015, str. 270-279.
  • N. Dołowy-Rybińska, Kaschuben. Weder Feuer noch Wasser, „Deutsch-Polnische Errinerungsorte”, 5/2015, str. 581-597.
  • N. Dołowy-Rybińska, L’autoportrait des jeunes Sorabes et Kachoubes. Identité culturelle et choix linguistiques, „Les Cahiers du Mimmoc”, 13/2015. (https://journals.openedition.org/mimmoc/2074)
  • N. Dołowy-Rybińska, Dilemmas of identity and language among Young Kashubs in the light of 21st-century cultural changes, [y:] Dominated Languages in the 21st Century. Papers from the International Conference on Minority Languages XIV, red. B. Schrammel-Leber, C. Korb, Graz, 2015, стр. 246-263.
  • N. Dołowy-Rybińska, Minderheitenkulturen zwischen Folklore und Modernität, „Lětopis. Zeitschrift für sorbische Sprache, Geschichte und Kultur”, 62/1/2015. - Kaschubische Kultur, стр. 42-44.
  • N. Dołowy-Rybińska, Nauczanie języków mniejszościowych: metody, działania, wyzwania. Przykład z języków: bretońskiego, łużyckiego, kaszubskiego, [y:] Wielokulturowość. Między edukacją regionalną i edukacją międzykulturową, red. K. Kossak-Główczewski. A. Kożyczkowska, Gdańsk, 2015, стр. 233-258.
  • N. Dołowy-Rybińska, Tradycja, folklor, nowoczesność. Kultura górnołużycka i kaszubska w oczach ich młodych przedstawicieli, „Poznańskie Studia Slawistyczne”, 8/2015, стр. 53-66.
  • N. Dołowy-Rybińska, Young Kashubs and language policy: between officialization and community, [y:] Policy and Planning for Endangered Languages, red. M. C. JonesCambridge, Cambridge, 2015, стр. 138-152.
  • N. Dołowy-Rybińska, Facebook w badaniach etnograficznych. Przyczynek do dyskusji o dylematach etycznych antropologa (?), „Zeszyty Łużyckie”, 50/2016, стр. 393-405.
  • N. Dołowy-Rybińska, The Kashubian language past and present. Between compulsory assimilation and regional recognition, [y:] The Journey Besieged Languages, red. D. Day, P. Rewi oraz R. Higgins, Cambridge, 2016, стр. 179-194.
  • N. Dołowy-Rybińska, M. Hornsby, Language Ideologies and Minority Language Education. Lessons from Brittany for Kashubia, „European Review”, 26/1/2017, стр. 1-15.
  • N. Dołowy-Rybińska, „Nikt za nas tego nie zrobi”. Praktyki językowe i kulturowe młodych aktywistów języków mniejszościowych Europy, Toruń, 2017. - Spis treści: Kaszubi - osłabiona transmisja domowa, стр. 31-37; Kaszubi - ideologie językowe w odczuciu młodych, стр. 61-65; Język martwy, język wsi, стр. 66-68; Mówienie w języku mniejszości jako wyraz nacjonalizmu, стр. 74-76; Język kaszubski - zmiana statusu i prestiżu, стр. 82-86; Tworzenie i rola grup zainteresowań wokół spraw mniejszości, стр. 261-268; Od grup zainteresowań do wspólnot nastawionych na działanie, стр. 269-274; Kaszuby - folkloryzacji do nowoczesności, стр. 423-439.
  • N. Dołowy-Rybińska, Młodzi Kaszubi: zachowanie tożsamości i języka kaszubskiego, [y:] Różnorodność językowa w Polsce jako dobro wspólne, red. R. Galla, K. Kleina, M. Lemańczyk, Warszawa, 2018, стр. 88-102.
  • N. Dołowy-Rybińska, M. Hornsby, Schools as agents of transmission. Language revitalization in Brittany and Kashubia, [y:] Francis Favereau - Mélanges en hommage au passeur de mémoire. Pennadoù debabet en enor da Frañsez Favereau, red. R. Le Coadic, Spézet, 2018, стр. 277-294.
  • N. Dołowy-Rybińska, Naród, mniejszość etniczna czy grupa posługująca się językiem regionalnym? Odtwarzanie i konstruowanie granic etnicznych na Kaszubach, [y:] Konstrukcje i destrukcje tożsamości, t. 5: Granice stare i nowe, red. E. Golachowska, D. Pazio-Wlazłowska, Warszawa, 2019, стр. 87-101.

Литература

Препоручени линкови